Dwustustronicowy PDF z dokumentacją projektową ląduje u generalnego wykonawcy w poniedziałek rano. Oferta ma być złożona w czwartek. Zespół czterech kosztorysantów pracuje po 10 godzin dziennie, ale część pozycji i tak wpada do arkusza na wyczucie. Potem na budowie okazuje się, że betonu zamówiono o 8 procent za mało.
Kosztorysowanie to wąskie gardło przetargów
Generalny wykonawca składa w miesiącu od 8 do 15 ofert. Każda wymaga przedmiaru z rysunków, a to oznacza mierzenie powierzchni, liczenie okien, drzwi, otworów i przewodów, potem zestawienie ilości w arkuszu. Doświadczony kosztorysant robi to w 3 do 5 dni roboczych. Zespół czterech osób kosztuje w Polsce, z pełnymi obciążeniami, od 60 do 80 tysięcy złotych miesięcznie. To są koszty stałe, które nie znikają, gdy przetarg przegrany. Z moich rozmów z menedżerami ofertowania wynika, że jeden na czterech przetargów jest odrzucany z powodu braku czasu na przygotowanie rzetelnej wyceny. Problem nie leży w braku ludzi, tylko w narzędziach.
Co Handoff-H1 robi inaczej
System opisany w artykule z arXiv działa end-to-end: od surowego pliku PDF do wstępnego przedmiaru. Handoff-H1 nie jest chatbotem, któremu wrzucasz PDF i dostajesz ścianę tekstu. Ma trzy warstwy. Modele wizyjne wyodrębniają podstawowe elementy rysunku, agenci z narzędziami liczą okna, drzwi, beton i inne materiały, a hierarchiczna baza projektu osadzona w kuratorowanej wiedzy budowlanej spina całość. W benchmarku Construction Blueprint Takeoff na 10 prawdziwych projektach mieszkaniowych system uzyskał złożony wynik 81,6 procent. Pokrycie materiałów wyniosło 86,1 procent, a precyzja ilościowa 78,8 procent P@.25. Niezależni profesjonalni kosztorysanci osiągnęli 77,6 procent, ale mieli pokrycie tylko 65,5 procent. Czyli ludzie liczą dokładniej, ale pomijają więcej pozycji. Siedem najnowszych modeli AI, komercyjnych i otwartych, uzyskało od 35 do 61 punktów. To pokazuje, że bez dedykowanej architektury i wiedzy budowlanej nie ma co liczyć na dobre wyniki.
Scenariusz: oferta na osiedle 200 mieszkań
Weźmy przetarg na osiedle z pięcioma budynkami i 200 mieszkaniami. Dokumentacja projektowa to 200 stron PDF, w tym rzuty, przekroje i zestawienia stolarki. Standardowo zespół czterech kosztorysantów potrzebuje czterech dni, czyli 16 roboczodni. Handoff-H1 przetwarza ten sam PDF w około dwie godziny na maszynie z GPU. Otrzymujesz wstępny przedmiar, w którym 86 procent materiałów pierwszego rzędu jest uwzględnionych. Dwóch starszych kosztorysantów przegląda wynik w ciągu jednego dnia, skupiając się na pozycjach oznaczonych przez system jako niepewne. Zamiast 16 roboczodni masz dwa dni pracy dwóch osób. W praktyce oznacza to, że ten sam zespół może obsłużyć trzy do pięciu razy więcej przetargów w miesiącu.
Korzyści i ROI
Policzmy to w złotych. Ręczne kosztorysowanie jednego przetargu dla czterech osób po cztery dni, przy stawce 800 złotych za roboczodzień, to 12 800 złotych. Przy dziesięciu przetargach miesięcznie daje to 128 tysięcy złotych kosztów pracy. Wdrożenie Handoff-H1 z licencją, powiedzmy, 15 tysięcy złotych miesięcznie, skraca pracę ludzi do jednego dnia na przetarg. Dwa dni pracy dwóch osób na jeden przetarg to 1 600 złotych, razy 10 to 16 tysięcy. Całkowity koszt miesięczny wynosi 31 tysięcy. Różnica 97 tysięcy złotych miesięcznie zostaje w firmie. Do tego dochodzi mniejsze ryzyko niedoszacowania wyceny, które potrafi wygenerować stratę 200 tysięcy złotych na jednym kontrakcie. Z mojego doświadczenia wynika, że właśnie ten drugi efekt jest ważniejszy niż oszczędności kadrowe.
Od czego zacząć
Nie zaczynaj od wymiany zespołu kosztorysantów. Weź trzy zarchiwizowane przetargi, dla których masz rzeczywiste zużycie materiałów z budowy. Wrzuć PDF do systemu, porównaj wygenerowany przedmiar z tym, co faktycznie wbudowano. Sprawdź pokrycie materiałów i różnice ilościowe. Jeśli po weryfikacji przez kosztorysanta pokrycie przekracza 80 procent, a różnice ilościowe mieszczą się w 10 procentach, włącz system do mniejszych przetargów. W ciągu miesiąca zobaczysz, czy warto skalować na duże projekty. Czas na test to mniej niż tydzień, a ryzyko ograniczone do kosztu licencji.
- Przetworzenie 200-stronicowego PDF w godziny zamiast dni pracy zespołu
- Pokrycie materiałów na poziomie 86,1% przy precyzji ilościowej zbliżonej do kosztorysanta
- Mniejsze ryzyko niedoszacowania lub przeszacowania wyceny
Informacje o artykule
Ten artykuł powstał w oparciu o paper naukowy opublikowany w serwisie arXiv.
Paper: Handoff-H1: An Orchestrated Vision-Agent System for Material Quantity Takeoff from Construction Blueprints
Autorzy: Bruno Chicelli, Henrique Alves, Rodrigo Anselmo, Joshua Weinberg, Felipe Lemos i in.
Converting a set of architectural blueprints into a complete material quantity takeoff requires visual perception across drawing sheets, dimensional and multi-hop reasoning, and grounding in construction conventions that the drawings never state. We present Handoff-H1, a takeoff system built from...
arXiv: arxiv.org/abs/2608.15032
Artykuł wygenerowany ze wsparciem sztucznej inteligencji.
